Descripción fonética y fonológica del español peninsular: consonantes

Bookmark and Share


La visualización correcta de los símbolos del AFI que aparecen en esta página requiere tener instaladas fuentes Unicode.

Sistema fonológico (//) y principales alófonos ([])

     Bilabial       Labiodental       Dental       Alveolar       Palatal       Velar       Uvular       Glotal   
Oclusiva /p/  /b/      /t̪/    /d̪/             [ɟ] /k/  /g/          
Nasal     /m/            [ɱ]       [n̪˖]
      [n̪]
         /n/          [nʲ]
         /ɲ/
        [nˠ]         [ɴ]     
Rótica múltiple                         /r/                    
Rótica simple                         /ɾ/                    
Fricativa       [β] /f/       [f̬] /θ̟/  [ð]
[θ̬˖]      
[s̪]      
/s/    [s̬]          /ʝ/ /x/    [ɣ] [χ]        [h]        
Aproximante        [β̞]             [ð]          [ɹ]          [j]           [ɣ̞]          
Aproximante lateral                  [l̪˖]
       [l̪]
        /l/          [lʲ]
         /ʎ/
              

  Palatal Labiovelar
Africada   /tʃ/     [dʒ]
Aproximante              [w]

Distribución

Oclusivas

/p/ Oclusiva bilabial sorda

popa

/b/ Oclusiva bilabial sonora

bomba, un vaso
Precedida de pausa o de consonante nasal.

/t̪/ Oclusiva dental sorda

/d̪/ Oclusiva dental sonora

toldo, el duende
Precedida de pausa, consonante nasal /n/ o lateral /l/.

[ɟ] Oclusiva palatal sonora

yeso, cónyuge
Precedida de pausa, consonante nasal /n/ o lateral /l/.

/k/ Oclusiva velar sorda

casa, quiso

/g/ Oclusiva velar sonora

gato, venga
Precedida de pausa o de consonante nasal.

Nasales

/m/ Nasal bilabial sonora

mamá, un vaso

[ɱ] Nasal labiodental sonora

ánfora
Seguida de consonante labiodental.

[n̪˖] Nasal interdental sonora

anzuelo, un zapato
Seguida de consonante interdental.

[n̪] Nasal dental sonora

un dedo
Seguida de consonante dental.

/n/ Nasal alveolar sonora

nene, un loco
Seguida de consonante alveolar, vocal o pausa.

[nʲ] Nasal palatalizada sonora

ancho, un chico
Seguida de consonante palatal.

/ɲ/ Nasal palatal sonora

caña

[nˠ] Nasal velarizada sonora

tango, un cuento
Seguida de consonante velar.

[ɴ] Nasal uvular sonora

enjuto, un juez
Seguida de consonante uvular.

Róticas

/r/ Rótica múltiple alveolar sonora

roca, carro, honra, alrededor
A principio de palabra.
En posición interior de palabra entre vocales.
En posición interior de palabra precedida de /n/ o /l/.

/ɾ/ Rótica simple alveolar sonora

cara, drama, frío
En interior de palabra entre vocales.
Entre una consonante oclusiva sorda o sonora o una consonante labiodental y una vocal.

Fricativas

[β] Fricativa bilabial sonora
Puede también realizarse en español como aproximante bilabial sonora [β̞]

cabo
Aparece en todos los contextos en los que no se produce la consonante oclusiva bilabial sonora.

/f/ Fricativa labiodental sorda

café

[f̬] Fricativa labiodental sonorizada

afgano
Seguida de una consonante sonora.

/θ̟/ Fricativa interdental sorda

cine

[θ̬˖] Fricativa interdental sonorizada

hazme
Seguida de una consonante sonora.

[ð] Fricativa dental sonora
Puede realizarse también en español como aproximante dental sonora [ð̞]

cada
Aparece en todos los contextos en los que no se produce una oclusiva dental sonora.

[s̪] Fricativa dental sorda

esto
Seguida de una consonante dental.

/s/ Fricativa alveolar sorda

sí, paso

[s̬] Fricativa alveolar sonorizada

desde, mismo
Seguida de consonante sonora.

/ʝ/ Fricativa palatal sonora

hierro, yeso
Aparece también en las zonas yeístas en la que no se produce la consonante lateral palatal.

/x/ Fricativa velar sorda

jamón, gente

[ɣ] Fricativa velar sonora
Puede realizarse en español como aproximante velar sonora [ɣ̞]

vago
Aparece en todos los contextos en los que no se produce una oclusiva velar sonora.

[χ] Fricativa uvular sorda

juez
Ante una vocal posterior.

[h] Fricativa glotal sorda

En español peninsular se produce como una fricativa faríngea [ħ] en las realizaciones aspiradas propias de ciertas variantes geográficas.

Aproximantes

[ɹ] Aproximante alveolar sonora

puerta
En posición de coda silábica en función del mayor o menor énfasis en la pronunciación.

[j] Aproximante palatal sonora

tiene, aire
Aparece en los diptongos crecientes (semiconsonante [j]) y decrecientes (semivocal [i̯]) o en triptongos.

[w] Aproximante labiovelar sonora

bueno, aula
Aparece en los diptongos crecientes (semiconsonante [w]) y decrecientes (semivocal [u̯]) o en triptongos.

Aproximantes laterales

[l̪˖] Lateral interdental sonora

alzar
Seguida de consonante interdental.

[l̪] Lateral dental sonora

alto
Seguida de consonante dental.

/l/ Lateral alveolar sonora

ala, mal

[lʲ] Lateral palatalizada sonora

el chico, el hielo
Seguida de consonante palatal.

/ʎ/ Lateral palatal sonora

calle, llave

Africadas

/tʃ/ Africada palatal sorda

muchacho

[dʒ] Africada palatal sonora

cónyuge, el hielo, yo
Precedida de /n/ o /l/ o después de pausa.

Descripción fonética y fonológica del español

La descripción fonética y fonológica del español


Español peninsular - Consonantes. Sistema fonológico y principales alófonos
Joaquim Llisterri, Universitat Autònoma de Barcelona
http://liceu.uab.cat/~joaquim/phonetics/fon_esp/IPA_cons_sp.html
Last modified: 22/11/11 13:33

Bookmark and Share

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 License.