Descripción fonética y fonológica del español peninsular: consonantes
La visualización correcta de los símbolos del AFI que aparecen en esta página requiere tener instaladas fuentes Unicode.
| Bilabial | Labiodental | Dental | Alveolar | Palatal | Velar | Uvular | Glotal | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Oclusiva | /p/ /b/ | /t̪/ /d̪/ | [ɟ] | /k/ /g/ | ||||
| Nasal | /m/ | [ɱ] | [n̪˖] [n̪] |
/n/ | [nʲ] /ɲ/ |
[nˠ] | [ɴ] | |
| Rótica múltiple | /r/ | |||||||
| Rótica simple | /ɾ/ | |||||||
| Fricativa | [β] | /f/ [f̬] | /θ̟/ [ð] [θ̬˖] [s̪] |
/s/ [s̬] | /ʝ/ | /x/ [ɣ] | [χ] | [h] |
| Aproximante | [β̞] | [ð] | [ɹ] | [j] | [ɣ̞] | |||
| Aproximante lateral | [l̪˖] [l̪] |
/l/ | [lʲ] /ʎ/ |
| Palatal | Labiovelar | |
|---|---|---|
| Africada | /tʃ/ [dʒ] | |
| Aproximante | [w] |
popa
/b/ Oclusiva bilabial sonora
bomba, un vaso
Precedida de pausa o de consonante nasal.
/t̪/ Oclusiva dental sorda
té
/d̪/ Oclusiva dental sonora
toldo, el duende
Precedida de pausa, consonante nasal /n/ o lateral /l/.
[ɟ] Oclusiva palatal sonora
yeso, cónyuge
Precedida de pausa, consonante nasal /n/ o lateral /l/.
/k/ Oclusiva velar sorda
casa, quiso
/g/ Oclusiva velar sonora
gato, venga
Precedida de pausa o de consonante nasal.
mamá, un vaso
[ɱ] Nasal labiodental sonora
ánfora
Seguida de consonante labiodental.
[n̪˖] Nasal interdental sonora
anzuelo, un zapato
Seguida de consonante interdental.
[n̪] Nasal dental sonora
un dedo
Seguida de consonante dental.
/n/ Nasal alveolar sonora
nene, un loco
Seguida de consonante alveolar, vocal o pausa.
[nʲ] Nasal palatalizada sonora
ancho, un chico
Seguida de consonante palatal.
/ɲ/ Nasal palatal sonora
caña
[nˠ] Nasal velarizada sonora
tango, un cuento
Seguida de consonante velar.
[ɴ] Nasal uvular sonora
enjuto, un juez
Seguida de consonante uvular.
roca, carro, honra, alrededor
A principio de palabra.
En posición interior de
palabra entre vocales.
En posición interior de
palabra precedida de /n/ o /l/.
/ɾ/ Rótica simple alveolar sonora
cara, drama, frío
En interior de palabra entre vocales.
Entre una consonante oclusiva sorda o sonora o una
consonante labiodental y una vocal.
cabo
Aparece en todos los contextos en los que no se produce
la consonante oclusiva bilabial sonora.
/f/ Fricativa labiodental sorda
café
[f̬] Fricativa labiodental sonorizada
afgano
Seguida de una consonante sonora.
/θ̟/ Fricativa interdental sorda
cine
[θ̬˖] Fricativa interdental sonorizada
hazme
Seguida de una consonante sonora.
[ð] Fricativa dental sonora
Puede realizarse también en español como aproximante dental
sonora [ð̞]
cada
Aparece en todos los contextos en los que no se
produce una oclusiva dental sonora.
[s̪] Fricativa dental sorda
esto
Seguida de una consonante dental.
/s/ Fricativa alveolar sorda
sí, paso
[s̬] Fricativa alveolar sonorizada
desde, mismo
Seguida de consonante sonora.
/ʝ/ Fricativa palatal sonora
hierro, yeso
Aparece también en las zonas yeístas en la que no
se produce la consonante lateral palatal.
/x/ Fricativa velar sorda
jamón, gente
[ɣ] Fricativa velar sonora
Puede realizarse en español como aproximante velar
sonora [ɣ̞]
vago
Aparece en todos los contextos en los que no se
produce una oclusiva velar sonora.
[χ] Fricativa uvular sorda
juez
Ante una vocal posterior.
[h] Fricativa glotal sorda
En español peninsular se produce como una fricativa faríngea [ħ] en las realizaciones aspiradas propias de ciertas variantes geográficas.
puerta
En posición de coda silábica en función del mayor o menor
énfasis en la pronunciación.
[j] Aproximante palatal sonora
tiene, aire
Aparece en los diptongos crecientes
(semiconsonante [j]) y decrecientes (semivocal [i̯]) o en
triptongos.
[w] Aproximante labiovelar sonora
bueno, aula
Aparece en los diptongos crecientes
(semiconsonante [w]) y decrecientes (semivocal [u̯]) o en
triptongos.
alzar
Seguida de consonante interdental.
[l̪] Lateral dental sonora
alto
Seguida de consonante dental.
/l/ Lateral alveolar sonora
ala, mal
[lʲ] Lateral palatalizada sonora
el chico, el hielo
Seguida de consonante palatal.
/ʎ/ Lateral palatal sonora
calle, llave
muchacho
[dʒ] Africada palatal sonora
cónyuge, el hielo, yo
Precedida de /n/ o /l/ o después de pausa.
Descripción fonética y fonológica del español
La descripción fonética y fonológica del español
Español peninsular - Consonantes. Sistema fonológico y principales alófonos
Joaquim Llisterri,
Universitat Autònoma de Barcelona
http://liceu.uab.cat/~joaquim/phonetics/fon_esp/IPA_cons_sp.html
Last modified: 22/11/11 13:33
This
work is licensed under a
Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 License.